Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước tháng 6/2024, một món quà nghệ thuật độc bản mang tên "Nước Nga Vĩ Đại" đã được Chủ tịch nước Tô Lâm thay mặt Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trao tặng Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin. Tác phẩm không chỉ là một món quà, mà còn là biểu tượng sống động cho tình hữu nghị bền chặt giữa hai dân tộc.
1. Chất liệu bạch dương – Linh hồn của nước Nga
Điểm chạm đầu tiên đầy tinh tế của tác phẩm nằm ở chất liệu. Nghệ nhân Bùi Văn Tự đã lựa chọn cây bạch dương – loài cây biểu tượng cho sức sống, vẻ đẹp và bản sắc văn hóa Nga để tạo hình. Sự lựa chọn này thể hiện sự tôn trọng sâu sắc đối với tâm hồn Nga, tạo nên sợi dây kết nối văn hóa ngay từ cái nhìn đầu tiên.
2. Nghệ thuật "bóng của hình" và khát vọng vĩ đại
Tác phẩm là một sự sắp đặt tài tình của hình khối và ánh sáng. Ở trạng thái tĩnh, người xem chiêm ngưỡng hình ảnh một chú ngựa oai phong hí vang dưới tán rừng bạch dương – biểu tượng của sức mạnh, sự kiên định và tinh thần tự do phóng khoáng.
Tuy nhiên, điều kỳ diệu chỉ thực sự bắt đầu khi ánh sáng chiếu rọi:
Góc nhìn thứ nhất: Bóng của những tán cây bạch dương hòa quyện, tái hiện chân dung Tổng thống Putin thời trẻ với khát vọng xây dựng một cường quốc.
Góc nhìn thứ hai (Khi xoay chuyển): Hình ảnh chàng thanh niên dần chuyển mình thành chân dung vị Tổng thống Nga đương đại – người đã dành cả cuộc đời để đưa nước Nga vĩ đại vươn tầm thế giới.
3. Thông điệp "Trồng người" và tình hữu nghị Việt - Nga
Tác phẩm khéo léo lồng ghép triết lý của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người". Việc sử dụng hình tượng cây bạch dương để khắc họa chân dung một nhà lãnh đạo kiệt xuất là minh chứng cho sự tương đồng trong tư duy giáo dục và vun đắp tài năng của hai quốc gia.
Sự gắn kết giữa hình vật lý và bóng đổ cũng chính là ẩn dụ cho mối quan hệ Việt - Nga: Gắn bó khăng khít như hình với bóng, cùng nhau trải qua những thăng trầm lịch sử để cùng phát triển bền vững.
4. Bùi Văn Tự: Người nghệ sĩ thầm lặng sau món quà quốc gia
Cha đẻ của tác phẩm đặc biệt này là nghệ nhân trẻ Bùi Văn Tự (sinh năm 1992). Với tư duy sáng tạo độc đáo trong trường phái điêu khắc ánh sáng, anh đã biến những vật thể hữu hình thành ngôn ngữ kể chuyện vô hình nhưng đầy lay động. Việc tác phẩm của một nghệ sĩ 9X được chọn làm quà tặng cấp quốc gia là một dấu mốc lịch sử, khẳng định vị thế của nghệ thuật đương đại Việt Nam trên bản đồ ngoại giao thế giới.
