Trong thế giới nghệ thuật đương đại, Bùi Văn Tự nổi lên như một hiện tượng độc bản khi dùng ánh sáng làm "nét vẽ" và dùng bóng tối làm "linh hồn". Từ một kỹ sư xây dựng rẽ ngang, anh đã kiên trì suốt hơn một thập kỷ để đưa điêu khắc ánh sáng Việt Nam ghi dấu ấn trên bản đồ nghệ thuật thế giới.
1. Từ chàng kỹ sư xây dựng đến "phù thủy" ánh sáng
Khởi đầu của Bùi Văn Tự không phải từ một xưởng vẽ lộng lẫy, mà từ những công trình non bộ tiểu cảnh khi anh còn là sinh viên. Một khoảnh khắc ngẫu nhiên thấy bóng hòn non bộ giống hình chú gấu đã thắp lên trong anh khát vọng mãnh liệt: Kiến tạo một loại hình nghệ thuật thị giác chưa từng có tại Việt Nam.
Dù tốt nghiệp ngành xây dựng và kinh qua nhiều vị trí như Giám đốc sáng tạo, thợ làm gốm, nhưng ngọn lửa đam mê với "bóng tối" chưa bao giờ tắt. Anh đã dành hàng năm trời, thức trắng đêm để thử nghiệm trên mọi chất liệu, từ những khối xi măng thô kệch cho đến những tác phẩm tinh xảo từ gỗ lũa và gốm Bát Tràng.
2. Hệ giá trị "Thân – Tâm – Tuệ" trong từng tác phẩm
Khác với điêu khắc truyền thống, tác phẩm của Bùi Văn Tự là một sự sắp đặt đa tầng nghĩa. Anh quan niệm mỗi sản phẩm nghệ thuật là một thực thể sống có đầy đủ ba thành tố:
Thân (Kỹ thuật): Là phần hình khối vật lý từ gỗ, gốm hay phế liệu mà chúng ta nhìn thấy bằng mắt thường.
Tâm (Cảm xúc): Chính là phần bóng đổ hắt lên tường – nơi ẩn chứa thông điệp và chân dung nhân vật.
Tuệ (Tư duy): Được tượng trưng bằng ánh sáng. Chỉ khi "ngọn đèn trí tuệ" soi rọi vào "Thân", chúng ta mới thực sự thấy được "Tâm" của tác phẩm.
3. Biến phế liệu và gỗ lũa thành "di sản"
Nghệ thuật của Bùi Văn Tự không có giới hạn về chất liệu. Anh có thể biến những nắp bia, vỏ chai, lọ tương ớt bỏ đi thành hình ảnh thiên thần cứu lấy Trái Đất trong đại dịch Covid-19, hay biến những khúc gỗ lũa xù xì thành chân dung các vĩ nhân thế giới như Alfred Nobel, Albert Einstein.
Một trong những tác phẩm tâm đắc nhất của anh là "Kim Ngưu – Chấn hưng cơ nghiệp". Từ hình ảnh con trâu vàng bình yên dưới lũy tre, khi ánh sáng chiếu qua lại hóa thành con thuyền buồm lướt sóng – biểu tượng cho khát vọng vươn ra biển lớn của doanh trí Việt.
4. Khát vọng mang văn hóa Việt ra thế giới
Sau thành công rực rỡ tại Vietnam’s Got Talent 2014 và triển lãm "Ánh sáng tri thức" (2022), Bùi Văn Tự không dừng lại. Anh hiện đang đặt đại bản doanh tại Trung tâm Tinh hoa làng nghề Việt (Bát Tràng) để tiếp tục hành trình kể chuyện văn hóa bằng ánh sáng.
Mục tiêu của anh không chỉ là làm đẹp cho đời mà còn là biến điêu khắc ánh sáng thành một "đặc sản" nghệ thuật của Việt Nam, để bạn bè quốc tế phải trầm trồ về sức sáng tạo và trí tuệ của con người Việt.
